Borderline ook bij jongeren te diagnosticeren

Achtergrond

Borderline persoonlijkheidsstoornis (borderline) is een psychiatrische diagnose die gekenmerkt wordt door heftige stemmingswisselingen, zelfbeschadiging, impulsief gedrag en zwart-wit denken. Ook jongeren kunnen hier al last van hebben, maar er zijn nauwelijks meetinstrumenten en behandelmethoden voor hen beschikbaar.

Het onderzoek

We ontwikkelden een interview om de ernst van borderline-kenmerken bij jongeren vast te stellen en vergeleken jongeren met borderline-kenmerken met gezonde jongeren.
Verder ontwikkelden we de emotieregulatietraining (ERT), een groepstraining van 17 weken voor jongeren met borderline-kenmerken. De training is gericht op het leren omgaan met emotionele buien. We onderzochten de training eerst bij een groep van 43 jongeren en daarna bij 109 jongeren.
Verder keken we naar ouderfactoren die een rol kunnen spelen bij de ontwikkeling van borderline.

De resultaten

Uit ons onderzoek bleek ten eerste dat borderline-gedrag niet een fase in de puberteit is, maar dat de groep jongeren met dit gedrag duidelijk te onderscheiden is van zich normaal ontwikkelende jongeren.
Het effect van de emotieregulatietraining leek positief na het eerste onderzoek. Jongeren gaven aan meer grip te hebben op hun emoties. Uit vervolgonderzoek met 109 jongeren bleek de ERT toch niet effectiever te zijn dan alleen de reguliere behandeling (vaak een combinatie van cognitieve gedragstherapie, systeemtherapie en medicatie). Het zou kunnen dat we geen verschil vonden doordat de behandeling voor jongeren met borderline verbeterd is binnen de deelnemende instellingen.
Wat betreft de ouderfactoren bleek dat jongeren met borderline-kenmerken vaker dan gezonde jongeren zijn opgevoed door een moeder met psychische klachten. Bovendien hebben moeders van jongeren met borderline-kenmerken veel vaker een overbeschermende, emotioneel minder warme opvoedingsstijl. Ook is er een duidelijk verband tussen ouderlijke stress en overbescherming door moeders van jongeren met borderline-kenmerken.
Jongeren, ouders en behandelaren die mee hebben gedaan aan het onderzoek waren vaak blij dat er een gerichte behandeling mogelijk was. Er is behoefte aan leeftijdsspecifieke behandelvormen voor jongeren met borderline-kenmerken. Vroegtijdige behandeling kan mogelijk problemen op langere termijn voorkomen.

Meer informatie

Mail naar Marieke Schuppert, hoofdonderzoeker: m.schuppert@accare.nl, of bekijk haar proefschrift hier.

wachttijdTransitie jeugdzorgAdvies