Werkt oudertraining bij kinderen met ASS en gedragsproblemen?

SPARTA: de effectiviteit van gedragstherapeutische oudertraining bij kinderen met een autismespectrumstoornis en gedragsproblemen

Achtergrond

De autismespectrumstoornis (ASS) komt voor bij ongeveer 1 op de 100 kinderen. Kinderen met ASS hebben problemen met communiceren en sociale omgang en zijn vaak rigide in hun gedrag. Naast deze kenmerken komen gedragsproblemen ook vaak voor bij kinderen met ASS. Voorbeelden van gedragsproblemen zijn driftbuien, ongehoorzaamheid en agressief gedrag. Deze problemen zijn lastig voor het kind en kunnen de opvoeding voor ouders ook extra lastig maken. Door middel van ouderbegeleiding of oudertraining kunnen ouders leren hoe zij om kunnen gaan met het gedrag van hun kind, zodat gedragsproblemen afnemen. Uit onderzoek blijkt dat oudertraining goed werkt voor kinderen met ADHD en gedragsproblemen. Er is echter nog weinig onderzoek gedaan naar de werkzaamheid van oudertraining bij ASS.

Het onderzoek

Accare onderzoekt, in samenwerking met Yulius (Rotterdam) de effectiviteit van een oudertraining voor ouders van kinderen met ASS. De oudertraining heet Behavioral Parent Training Groningen (BPTG). De training besteedt aandacht aan bijvoorbeeld psycho-educatie, oberveren van gedrag, het bieden van structuur, het stellen van duidelijke regels, het belonen van gewenst gedrag en het negeren of straffen van ongewenst gedrag.

De oudertraining kan op twee manieren worden gegeven.

  • Ten eerste kan de training op de polikliniek plaats vinden. Ouders hebben dan ongeveer 15 keer een afspraak met een therapeut. Dit wordt face to face behandeling genoemd, omdat ouders en therapeut direct contact met elkaar hebben op de polikliniek. Ouders werken ook thuis aan de dingen die zij leren tijdens de training.
  • Ten tweede kunnen ouders de oudertraining via een online behandelprogramma volgen. Ouders maken dan thuis op de computer opdrachten en krijgen uitleg via het programma. De therapeut kan in het programma zien hoe ouders de opdrachten maken en of er vragen zijn. Via het programma kan de therapeut berichten sturen naar de ouders. Tijdens deze vorm van oudertraining vinden er ook enkele afspraken op de polikliniek plaats, bijvoorbeeld aan het begin en het einde van de training. Omdat de training deels via de computer en deels op de polikliniek wordt gevolgd, heet deze vorm van behandeling een blended (gemengde) training.

In totaal hebben er 97 kinderen, en hun ouders, deelgenomen aan het onderzoek. Het gaat om kinderen die gediagnosticeerd zijn met een autismespectrumstoornis, 4 tot en met 12 jaar oud zijn en een IQ hoger dan 50 hebben.
Door middel van loting werd bepaald of ouders meteen oudertraining kregen (face to face of blended) of de eerste twintig weken van het onderzoek nog geen oudertraining kregen. Alle onderzoekdeelnemers konden tijdens het onderzoek gebruik maken van andere vormen van zorg.

Er wordt onderzocht of het volgen van een oudertraining ervoor zorgt dat kinderen minder gedragsproblemen laten zien. Hiernaast onderzoeken we of de oudertraining invloed heeft op de manier waarop ouders naar de opvoeding kijken.
We zijn ook benieuwd wat het verschil is tussen de face to face en blended oudertraining. Is er bijvoorbeeld verschil in tevredenheid bij ouders of in de tijd die therapeuten aan de training besteden?
Ten slotte onderzoeken we voor welke kinderen en ouders de training het beste werkt. We kijken bijvoorbeeld naar de mate van ASS en de ernst van gedragsproblemen voorafgaand aan de training.

De resultaten

Het onderzoeksproject is gestart in oktober 2013. Tot april 2018 werden er onderzoekdeelnemers geworven. De resultaten van het onderzoek worden in 2019 verwacht.

De onderzoekers

Het onderzoek wordt uitgevoerd door drs. Simone Breider, onder begeleiding van dr. Annelies de Bildt en dr. Barbara van den Hoofdakker.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met onderzoeker Simone Breider: s.breider@accare.nl of sparta@accare.nl