Inzicht in tic-stoornissen

Schudden met je hoofd, vreemde geluiden maken, steeds je keel schrapen. Deze tics kunnen het leven van jongeren flink beïnvloeden, vooral als de omgeving er sterk op reageert. Jongeren kunnen vanwege hun tics gepest worden en hebben vaker leerproblemen. Onderzoek naar de oorzaken van tics kan de kwaliteit van hun leven verbeteren. Mohamed Abdulkadir, onderzoeker bij Accare vertelt erover.  



Mohamed Abdulkadir is als onderzoeker van Accare verbonden aan het internationale onderzoeksproject TIC Genetics. Het internationale project is gestart in New Jersey waar Mohamed twee jaar werkte. Hij vertelt: “Vaak zie je dat tic-stoornissen in de familie voorkomen. Er is een moeder, oom of opa die ook tics heeft. Daarom onderzoeken we families, waarin meerdere familieleden tics hebben. We nemen bloedmonsters van alle familieleden en kijken of er verschillen in het DNA zijn tussen de familieleden met en zonder tics. Daarnaast kijken we in een grotere populatie van enkele duizenden deelnemers bij wie er juist géén tics in de familie voorkomen. Dit om nieuwe genmutaties te vinden. Inmiddels is uit verschillende onderzoeken gebleken dat Gilles de la Tourette inderdaad een genetische oorzaak heeft, hoewel nog niet alle genen in kaart zijn gebracht.”

Omgevingsfactoren

Naast onderzoek naar de genen die Tourette veroorzaken, wordt gekeken naar omgevingsfactoren. Mohamed: “Inmiddels weten we dat er bepaalde risico’s in de omgeving meespelen bij het ontwikkelen van Tourette. Daarbij gaat het om zware ochtendmisselijkheid tijdens de zwangerschap, complicaties bij de geboorte en vroeggeboorte. Heb je blootgestaan aan deze omgevingsfactoren én heb je de genetische aanleg, dan heb je meer kans op Tourette. Er is dus sprake van dubbele pech. Het genetisch aspect is overigens wel de sterkste component.”

Medicatie en vroeg behandelen

Mohamed legt de laatste hand aan zijn proefschrift over zijn deel van het onderzoek. Daarna is vervolgonderzoek nodig om tot concrete resultaten te komen voor mensen met Tourette of andere tics. Mohamed: “Nu we weten dat genetische factoren en omgevingsfactoren een rol spelen, kunnen we kijken wat er precies gebeurt in het brein. Wat is er anders bij iemand met Tourette? En welke gerichte medicatie, zonder bijwerkingen, kun je dan ontwikkelen om dat proces in het brein te beïnvloeden en ervoor te zorgen dat jongeren minder last hebben van tics? Naast het ontwikkelen van nieuwe medicijnen kan met de uitkomsten van het onderzoek in de toekomst hopelijk beter voorspeld worden of een kind later last zal krijgen van tics. Ook kan dan gekeken worden hoe ernstig de tics zullen zijn of bij wie tics tot in de volwassenheid blijven bestaan. Is die kans groot, dan kan er bijvoorbeeld vroegtijdig met een behandeling worden gestart.

Beter leven

Met betere medicatie en voortijdige behandeling zullen de tics minder tot uiting komen, waardoor de kwaliteit van leven wordt verbeterd. Mohamed: “Tics uiten zich meestal voor het eerst rond het vijfde levensjaar. De ernst neemt geleidelijk toe en de tics pieken tussen het tiende en twaalfde jaar. Afhankelijk van de ernst van de tics, kunnen jongeren er veel last van hebben. Ze maken ongewone geluiden en bewegingen, en worden daardoor op school snel gepest. Ook kunnen ze zich door de tics minder goed concentreren, waardoor hun schoolprestaties achterblijven. Dit onderzoek heeft een belangrijk inzicht gegeven in de oorzaken van Tourette. Nu is het zaak dat er in het brein wordt gekeken en dat er betere medicijnen ontwikkeld worden. Dat is nog een lange weg, maar de eerste stappen op weg naar een beter leven met Gilles de la Tourette zijn gezet.”

Lees hier meer over het onderzoek TIC Genetics: welke genen veroorzaken ticstoornissen

wachttijdAdvies